Excursie nachtzwaluwen – 26-06-2026

Verslag Ron Hassing

Op één van de heetste dagen van het jaar verzamelen we om 20:00 bij de parkeerplaats van Golfclub Zegersloot. Ondanks dat het vandaag de warmste 26 juni ooit is (sinds het begin van de metingen in De Bilt in 1901), zijn er toch een zestal vogelaars komen opdagen.

We rijden in 40 minuten naar landgoed Den Treek nabij Leusden. Hier parkeren wij de auto’s bij Pannenkoekenhuis Bergzicht. Dit bleek geen goede keuze, gezien het parkeerterrein voorzien is van automatische hekken die sluiten wanneer wij nog aan de wandel zouden zijn. Een kleine 200 meter verderop vinden we nog een parkeerplaats, zónder omheining.

Het begin van onze wandeling wordt vergezeld door het gierende geluid van gierzwaluwen boven ons hoofd. Een geluid dat eigenlijk niet mag ontbreken op een warme, zwoele zomeravond. Al snel wordt het spannend als we een roepende kruisbek denken te horen. Het geluid verplaatste zich niet, dus de vogel zou ter plaatse moeten zijn. Wanneer we de serie roepjes volgen en steeds dichterbij komen, eindigt de vogel ineens met een duidelijke roep van een vink. Verdraaid! Gefopt dus. Hoewel de vink geen echte imitatievogel is, kunnen ze in hun repertoire wel eens de geluiden van soorten als groenling, grote bonte specht, koolmees en in dit geval kruisbek laten horen. Dit komt echter niet vaak voor.

We lopen verder en horen zwartkop, boompiepers en een groene specht. Ook zien we hier roodborsttapuiten en kneutjes. Wanneer we geconcentreerd staan te luisteren om het eerste geluid van de nachtzwaluwen op te vangen, vliegen er ineens zes raven over. Gaaf!

Klokslag half elf begonnen de nachtzwaluwen te zingen. Eerst ver weg, maar al snel ook dichtbij. We lopen langzaam richting het geluid en zien opeens een vrouwtje opvliegen vanuit de begroeiing naast het pad. Vrouwtjes zijn te herkennen aan het ontbreken van de witte vlekken op staart en vleugels, die bij de mannetjes wel aanwezig zijn. Ze vloog roepend om ons heen, waardoor we haar fantastisch konden bekijken. Het roepen klonk anders dan de algemene contactroep waarmee wij bekend waren. Ons vermoeden was dat dit de alarmroep was. Toen ze na een tweede keer terugkwam, zijn we doorgelopen om verdere verstoring te voorkomen. Mogelijk bevond zich in de buurt een nest waar wij te dicht bij waren gekomen.

Naarmate de zon steeds verder wegzakt en de avond langzaam overgaat in de nacht, zien we steeds meer nachtzwaluwen en horen we vanuit diverse richtingen de kenmerkende zang. Het zijn vooral roepende vrouwtjes die zich laten zien. De mannetjes tellen we voornamelijk op gehoor. We schatten dat er zo’n vijf broedparen in het gebied zitten. In het donker lopen we terug naar de parkeerplaats en zien her en der nog een vleermuis vliegen. Als wij onze autodeuren dichtslaan en huiswaarts keren, gaat op de achtergrond het heerlijke geratel van de nachtzwaluwen zachtjes door.

Als wij de parkeerplaats van Golfclub Zegersloot oprijden, horen we vanuit de auto een ransuil roepen. We stappen uit en pikken iets verder weg nog twee roepende ransuilen op. Het zijn jonge uilen die vrijwel constant hun bedelroep laten horen. Hierdoor hadden we al snel één exemplaar met de warmtebeeldkijker gevonden. Een heerlijke afsluiter van een geslaagde excursie!