Recente excursies

  • Birdrace Alphen 2026

    verslag: Auke Lever

    Op zondag 10 mei verzamelden 10 enthousiaste vogelaars zich bij het Zaans Rietveld. Dit was als een strategische startplek gekozen voor de Birdrace. Hiervandaan kwamen de vogelrijke gebieden binnen de gemeente Alphen aan den Rijn binnen fietsbereik. Want fietsen dat zouden we die ochtend!

    Het doel van de Birdrace was om met de groep van 10 zoveel mogelijk vogelsoorten te vinden in de gemeente. Een vogelsoort mocht op de lijst als minstens 3 vogelaars de soort hadden gezien of gehoord. We begonnen om 7.00 uur dus in het Zaans Rietveld en uiterlijk om 12.30 uur moesten we bij de finish zijn, het bezoekerscentrum Veenweiden.

    De groep besloot eerst een rondje Zaans Rietveld te maken, om direct allerlei algemene soorten te vinden en natuurlijk ook de plas af te speuren. In de eerste minuten was het bijna niet bij te houden met natuurlijk tjiftjaf, winterkoning, fitis, meerkoet, zwarte kraai. De veelvoorkomende soorten werden direct binnengehaald. Maar ook de koekoek en cetti’s zanger kwamen op de lijst, soorten die je op zo’n dag toch maar moet tegenkomen. De snor was de beste soort van het eerste kwartier want die komt op andere plekken in de gemeente nauwelijks voor.  

    In het eerste half uur liep de teller zo snel op dat je je afvroeg hoe dat door zou gaan. Maar de doorgewinterde birdracers weten: het gaat niet alleen om de algemene soorten, die komen meestal toch wel op de lijst, het gaat er ook om welke meer bijzondere soorten kunnen worden toegevoegd. Want daarmee kan de score worden verhoogd.

    Een overvliegende lepelaar! Kijk, dat was een mooie bonus. Op de plas zagen we de gebruikelijke soorten zoals kluut, visdief en oeverloper. Weer bij de fietsen aangekomen bleek de teller na een klein uurtje Zaans Rietveld al te staan op 57 soorten!

    Maar nu begon het puzzelen, waar hebben we de meeste kans op veel soorten? We besloten via een aantal tussenstops naar het Bentwoud te fietsen, omdat we daar soorten hoopten te vinden die elders in de gemeente niet voorkomen. De polder naast het Bedelaarsbos bleek een mooie plek om af te speuren want daar zagen we tureluur, regenwulp, groenpootruiter, grutto en purperreiger. Vervolgens fietsten we flink door richting het Bentwoud. Ondanks het tempo werden vanaf de fiets nog braamsluiper, gele kwikstaart, putter en kneu aan de lijst toegevoegd.

    Het Bentwoud doorkruisten we via verschillende routes. Hèhè, eindelijk buizerd en grote bonte specht op de lijst, die zul je toch maar missen op zo’n dag. Hoog boven het veld zong een veldleeuwerik zijn eindeloze lied, een soort die bijna is verdwenen in Alphen. Ook de spotvogel, nachtegaal en oeverzwaluw waren mooie extra soorten op de lijst in het Bentwoud. De zo gehoopte roerdomp werd niet gescoord, 1 enkele hoemp gehoord door 1 deelnemer was niet genoeg om hem mee te tellen.

    Voor de fietsroute terug richting Alphen was in de weken voorafgaand aan de Birdrace uitstekend speurwerk verricht. Dit betaalde zich uit in een prachtige zwarte roodstaart en een minstens net zo fraaie blauwborst. Hierna werd het echt sprokkelen van extra soorten. Welke hadden we nou nog niet en hoe konden we het beste fietsen? En minstens net zo belangrijk: hoe komen we op tijd bij de finish?

    We besloten via de Galgweg en het Spookverlaat richting Alphen te fietsen. En dat leverde direct de klapper van de dag op. In de verte werd door een deel van de groep een zeearend gezien! Jammer genoeg zag niet iedereen hem, maar wel voldoende mensen om hem op de lijst te zetten.

    Op het Weteringpad vonden we nog niet de nog ontbrekende staartmees, maar gelukkig vonden we die wel in Zegersloot aan De Bijlen. Vlakbij de Zegerplas lachte de groene specht ons tegemoet. Bij de afsluitende wandeling bij de Kromme Aar bleek de kwak onvindbaar maar dat werd goedgemaakt door de dodaars die we daar konden zien en horen. De laatste soort die we op de valreep konden bijschrijven was de ooievaar, ook echt een soort van ons werkgebied.

    Bij aankomst in het bezoekerscentrum konden we de balans opmaken. De totaalscore was maar liefst 90 soorten! Een geweldig resultaat voor een ochtend vogelen in onze gemeente.

    Daar konden we tijdens een heerlijke lunch nog over napraten. En al gauw begon het speculeren over hoe we bij een volgende Birdrace de magische grens van 100 soorten zouden kunnen halen. Wie weet lukt dat volgend jaar. Met de behaalde 90 soorten en een mooie fietstocht door Alphen aan den Rijn hebben we met de groep een fijne ochtend beleefd.

  • Excursie nachtzwaluwen – 26-06-2026

    Verslag Ron Hassing

    Op één van de heetste dagen van het jaar verzamelen we om 20:00 bij de parkeerplaats van Golfclub Zegersloot. Ondanks dat het vandaag de warmste 26 juni ooit is (sinds het begin van de metingen in De Bilt in 1901), zijn er toch een zestal vogelaars komen opdagen.

    We rijden in 40 minuten naar landgoed Den Treek nabij Leusden. Hier parkeren wij de auto’s bij Pannenkoekenhuis Bergzicht. Dit bleek geen goede keuze, gezien het parkeerterrein voorzien is van automatische hekken die sluiten wanneer wij nog aan de wandel zouden zijn. Een kleine 200 meter verderop vinden we nog een parkeerplaats, zónder omheining.

    Het begin van onze wandeling wordt vergezeld door het gierende geluid van gierzwaluwen boven ons hoofd. Een geluid dat eigenlijk niet mag ontbreken op een warme, zwoele zomeravond. Al snel wordt het spannend als we een roepende kruisbek denken te horen. Het geluid verplaatste zich niet, dus de vogel zou ter plaatse moeten zijn. Wanneer we de serie roepjes volgen en steeds dichterbij komen, eindigt de vogel ineens met een duidelijke roep van een vink. Verdraaid! Gefopt dus. Hoewel de vink geen echte imitatievogel is, kunnen ze in hun repertoire wel eens de geluiden van soorten als groenling, grote bonte specht, koolmees en in dit geval kruisbek laten horen. Dit komt echter niet vaak voor.

    We lopen verder en horen zwartkop, boompiepers en een groene specht. Ook zien we hier roodborsttapuiten en kneutjes. Wanneer we geconcentreerd staan te luisteren om het eerste geluid van de nachtzwaluwen op te vangen, vliegen er ineens zes raven over. Gaaf!

    Klokslag half elf begonnen de nachtzwaluwen te zingen. Eerst ver weg, maar al snel ook dichtbij. We lopen langzaam richting het geluid en zien opeens een vrouwtje opvliegen vanuit de begroeiing naast het pad. Vrouwtjes zijn te herkennen aan het ontbreken van de witte vlekken op staart en vleugels, die bij de mannetjes wel aanwezig zijn. Ze vloog roepend om ons heen, waardoor we haar fantastisch konden bekijken. Het roepen klonk anders dan de algemene contactroep waarmee wij bekend waren. Ons vermoeden was dat dit de alarmroep was. Toen ze na een tweede keer terugkwam, zijn we doorgelopen om verdere verstoring te voorkomen. Mogelijk bevond zich in de buurt een nest waar wij te dicht bij waren gekomen.

    Naarmate de zon steeds verder wegzakt en de avond langzaam overgaat in de nacht, zien we steeds meer nachtzwaluwen en horen we vanuit diverse richtingen de kenmerkende zang. Het zijn vooral roepende vrouwtjes die zich laten zien. De mannetjes tellen we voornamelijk op gehoor. We schatten dat er zo’n vijf broedparen in het gebied zitten. In het donker lopen we terug naar de parkeerplaats en zien her en der nog een vleermuis vliegen. Als wij onze autodeuren dichtslaan en huiswaarts keren, gaat op de achtergrond het heerlijke geratel van de nachtzwaluwen zachtjes door.

    Als wij de parkeerplaats van Golfclub Zegersloot oprijden, horen we vanuit de auto een ransuil roepen. We stappen uit en pikken iets verder weg nog twee roepende ransuilen op. Het zijn jonge uilen die vrijwel constant hun bedelroep laten horen. Hierdoor hadden we al snel één exemplaar met de warmtebeeldkijker gevonden. Een heerlijke afsluiter van een geslaagde excursie!

  • Excursie Houdringe 29 maart 2026

    Verslag Ingrid Koedijk

    Lekker op de fiets naar de gebruikelijke afspreekplaats in Alphen aan den Rijn.
    Om 8:10 vertrokken wij met 15 personen in een paar auto’s naar Houdringe. Het was mooi weer met een zonnetje maar ook lekker fris. Rijp op het land. Onderweg zag ik een buizerd vliegen en nog 1 op een paaltje. Hazen renden door de weilanden. Roekennesten aan de andere kant van de snelweg en rechts ganzen. Bij Utrecht namen wij afslag A27 en via A28, afslag De Bilt kwamen wij om 8:45 bij de parkeerplaats. Het was dus een frisse ochtend Wij liepen landgoed Beerschoten op met een lekker zonnetje. Zingende boomklever. Op zoek naar de bosuil, helaas, hij was niet thuis. De groep werd in 2en gesplits omdat er een bordje stond bij ingang dat georganiseerde groepen niet zijn toegestaan. Boomklever in knoest van boom. Hij was aan het metselen. Geluid vuurgoudhaan. Bij een laan waren diverse Middelste bonte spechten! Ook een stelletje vinken. Het bos was afwisselend. Links landgoed, rechts bos. Er werd een geluid gehoord; kleine bonte specht! rondje gelopen. Helaas niet gezien. Wel heel veel boomklevers. Ook een lachende groene specht.

    Rond 10:30 werd het drukker met gezinnen met kinderen. Er zwom 1 Wilde eend in het watertje langs het pad. Holenduif was te horen. Het aantal hardlopers nam ook toe. Kerkklokken op achtergrond. Het is tenslotte zondag. Lachen van groene specht hoorden wij regelmatig Ook Boomklevers volop. Rond 11:15 met de hele groep even pauze bij Bezoekerscentrum Koetshuis Beerschoten en een half uur later gingen wij weer verder. Daarna diverse vogelsoorten gehoord en gezien, waaronder Kuifmees, glanskop en zanglijster, nog 2 spechten en daarna raven. I vliegend en 1 roepend. Er zat een Holenduif in afgebroken boom.
    Zwarte Mees heel mooi in beeld na lang zoeken. Zwarte specht tegen boom, het was een vrouw, geen rood. Daarin ging ze hol in en zij gooide iets naar buiten. Je zag daarna klein stukje kop en snavel. Een heel leuk gezicht.
    Rond 14:30 was het einde van de wandeling. Een paar mensen liepen nog door naar de plek van het bosuilenhol vanochtend en er werd geappt toen wij al op de snelweg reden dat de bosuil in de spleet zat, ze zagen hem naar beneden kruipen. Wij waren dus met 2 groepen maar wij kwamen elkaar wel zo nu en dan tegen omdat iedereen hetzelfde gelopen heeft maar in tegengestelde richting.
    Het was dus een hele mooie excursie in een heel mooi gebied. Zeker een reden om nog een keer terug te komen!

    Rond 14:30 was het einde van de wandeling. Een paar mensen liepen nog door naar de plek van het bosuilenhol vanochtend en er werd geappt toen wij al op de snelweg reden dat de bosuil in de spleet zat, ze zagen hem naar beneden kruipen. Wij waren dus met 2 groepen maar wij kwamen elkaar wel zo nu en dan tegen omdat iedereen hetzelfde gelopen heeft maar in tegengestelde richting.
    Het was dus een hele mooie excursie in een heel mooi gebied. Zeker een reden om nog een keer terug te komen!

    De gelopen route Landgoed Houdringe
    De gelopen route Landgoed Houdringe
  • Excursie slikken en schorren – 1 maart 2026

    Verslag door Dennis v.d. Meer

    Laten we beginnen met de weersverwachting. Een zonnig begin van de dag, gevolgd door steeds meer bewolking om over te gaan in regen in de middag.

    Op de bekende parkeerplaats verzamelen we. Hier krijgen we een korte uitleg wat slikken en schorren nou eigenlijk zijn. Dit zijn stukken land die beïnvloed worden door eb en vloed. Bij hoogwater komen deze gebieden onder water te staan, bij laagwater vallen ze weer droog.Het verschil tussen slikken en schorren is dat slikken veel vaker onder water komen te staan.

    Het dagprogramma wordt nog doorgenomen. De doellocaties van vandaag zijn in de omgevingen bij het Grevelingenmeer en het Haringvliet en Oostvoorne op de terugweg.Helaas waren er een aantal afmeldingen door ziekte. Zo ontbraken ook een aantal van onze vaste vogelfotografen. Daarom bij dit verslag vooral foto’s van vogelaars. We bleven over met veertien deelnemers die verdeeld werden over vier auto’s en gaan op pad. De eerst ‘pling’ gaat al af voor de eerste locatie, kijkhut de Kluut.

    Onderweg in de auto kijken we een beetje om ons heen, maar is het ook gewoon even gezellig. We rijden verder en komen op onze bestemming – Vogelkijkhut ‘de Kluut’ – aan. Bij de parkeerplaats zien we een zwartkopmeeuw overvliegen! Ook worden we vrolijk begroet door zingende graspiepers. Tijdens het lopen naar de kijkhut nemen we vuurgoudhaantjes waar en hoorden we een tjiftjaf zingen. Voor meerdere deelnemers was dat de eerste van het jaar. Bij de kijkhut zelf zien we nog soorten als witgat, ijsvogel en een groep grote zaagbekken. En twee reeën. Al zijn dat geen vogels, toch leuk om te zien.

    We besluiten te vertrekken – op weg naar kijkhut ‘Visarend’ – en rijden via de Bosweg (paralel aan N59). Hier hebben een aantal het geluk (waaronder de schrijver) om vanuit de auto van dichtbij een overvliegende zeearend waar te nemen. Aangekomen bij de kijkhut hebben we leuke waarnemingen van grote aantallen brilduikers, een grote mantelmeeuw en meerdere ijsvogels die langs de kijkhut vliegen en zich laten horen. Ook zien we hier een zeearend op flinke afstand zitten.

    Na zo’n twintig minuten besluiten we om weer door te gaan. We maken een korte stop bij de Krammersche Slikken (Nieuwe-Tonge). We zien hier rotganzen, geoorde futen en middelste zaagbekken. We lopen ook nog even door naar de andere kant van de N59. Een bekend punt om te kijken naar flamingo’s. Helaas hebben de vogels besloten om dit keer niet hier (vlakbij) te zitten. We zien ze wel, maar ver(der) weg richting Battenoord. Die locatie is dan ook onze volgende tussenstop. We zien op deze locaties wat meer flamingo’s (stuk of 9). Daarnaast horen we het prachtige geluid van de wulp, maar geen bijzonderheden.

    Tijd voor pauze!

    Er is gereserveerd bij Brasserie Bolbaken in Herkingen. We zitten op een mooie locatie aan het water. Sommige kijken hier nog even of er nog leuke soorten zijn, andere kijken vanuit binnen door het raam. We bestellen allemaal iets om te nuttigen als lunch. We zijn verdeeld over twee tafels (bijna in man/vrouw- verhouding). De beste meneer van de brasserie besloot om eerst de bestelling af te nemen bij de eerste tafel en na een tijdje pas bij de tweede tafel. Dit zorgde voor het tafereel dat toen de eersten afrekenden anderen nog hun bestelling moesten krijgen. Maar uiteindelijk konden we een kwartier later dan gepland onze weg weer vervolgen. Maar de lunch heeft goed gesmaakt!

    De nieuwe bestemming is de Slikken van Flakkee. Op weg naar het kijkscherm wordt er een veldleeuwerik gehoord, zien we zilverplevieren en horen en zien we een aantal goudvinken! Nou ja, ‘zien’, ze zaten wel achter flink wat takken en was daardoor niet heel makkelijk te vinden. Ze vlogen helaas al snel door. Bij de kijkscherm zelf we geen grote bijzonderheden. Het wordt al wat later, we besluiten naar de laatste stop te gaan. We gaan richting Oostvoorne, op zoek naar de pestvogels die hier al even worden waargenomen. We zoeken tussen de vele maretakken in dit gebied, maar boeken helaas geen succes. Wel zien we nog een grote lijster, en andere ‘standaard’ vogels. In een wat opener gebied, horen en zien we een boomleeuwerik. De warmtebeeldkijker kwam goed van pas om de leeuwerik op de grond terug te kunnen vinden. Niet veel later vloog er nog een leuke waarneming over, een dwergmeeuw.

    We besluiten het op te geven voor de pestvogel en keren terug naar de parkeerplaats. De zanglijster floot ons nog gezellig toe, maar wij namen afscheid van elkaar en reden aan het einde van de middag weer terug naar Alphen.

    O ja. Die regen, die kwam pas op de terugweg. Hiermee is het een geslaagde dag geworden, met veel (leuke) waarnemingen.

  • Excursie naar de Duifpolder en Zuidhollandse eilanden – 25 januari 2026


    (Het liep natuurlijk weer anders)

    Verslag door Lucie Woerde.


    Met 14 enthousiaste/fanatieke vogelaars gingen we in de vroege en koude ochtend op stap. De eerste stop was bij de Brouwersdam. Zoals bijna gebruikelijk was het bij de Brouwersdam weer rete koud. Dat valt dan altijd weer een beetje tegen als je uit de warme auto stapt.
    De achterkleppen van de auto’s gingen open en daar werden de benodigde attributen voor een mooie vogeldag uit gehaald. Met de telescopen werd het water afgezocht op zoek naar de wat meer bijzondere soorten. De fotografen konden dicht langs de kant uit de voeten om de daar zittende vogels mooi vast te leggen.
    Om op te warmen werd er soms gebruik gemaakt van autovogelen maar een echte vogelaar staat toch het liefst buiten ondanks de kou. Zo struinden we een groot deel van het water bij de Brouwersdam af.
    De soorten die we hier zagen waren o.a. grote zee-eend, ijseend, roodkeelduiker, kuifduiker, paarse strandloper, bonte strandloper, steenloper, zilverplevier en eider.


    Na de Brouwersdam op weg naar de Hoosjesweg. Stef maakte een nood-plasstop dachten we want die stond ineens in de berm geparkeerd. Het bleek echter om een mogelijke grijze wouw te gaan die op een hek zat. Helaas had deze geen zin in ottenkijkers en vloog weg.
    Bij de Hoosjesweg liepen we over de dijk begeleid door een Roodborsttappuit die van paaltje tot paaltje met ons mee optrok. We hadden zo een mooi zicht op het water en de lage begroeiing. Er waren hier fraters en strandleeuweriken gemeld dus daar werd naar uitgekeken. Tussendoor zagen we o.a. lepelaars, wintertalingen. De fraters konden we niet vinden maar de strandleeuweriken wel. Daar hebben we een tijdje van kunnen genieten hoe deze hun kostje bij elkaar scharrelden.
    Aan het eind van de Hoosjesweg zijn we voor een glühwein/koffie of iets anders warms en om onszelf op te warmen even naar de Heerenkeet gegaan. De begeleiders van deze excursie hielden de meldingen in de gaten en er werd een plan gemaakt voor de middag.
    Er waren parelduikers gemeld bij de Neeltje Jans dus allemaal weer in de auto en kijken of we deze konden vinden. In de haven zwommen twee prachtige parelduikers. Met de telescoop had je prima zicht op deze vogels. Een aantal fotografen maakte nog een omtrekkende beweging om ze nog beter in beeld te krijgen en mooie plaatjes te schieten.


    Een Aziatische goudplevier zorgde ervoor dat de Duifpolder geschrapt werd. Iedereen weer op weg naar deze melding. Het is wel even puzzelen om dan tussen de diverse gewone goudplevieren de Aziatische te ontdekken. Maar na uitleg van de deskundigen, kleiner dan de gewone goudplevier en een grijsbruine oksel in plaats van wit, werd de vogel gevonden. Niet iedereen stond op dezelfde plek en dan is het mogelijk dat je zomaar een renvogel met lange stelten ziet. Dit bleek echter Pieter te zijn die een sprintje trok naar de auto waarin hij mee reed. Ook hij wilde deze kans niet missen.


    Voor een aantal deelnemers was dit een lifer. Het was dus een zeer geslaagde dag mede dankzij de zeer goede begeleiding die alle meldingen in de gaten hielden. De Duifpolder zal een andere keer bekeken moeten worden maar wie weet welke vogel dan weer zorgt voor een plan B.