De groep die de tellingen van huiszwaluwnesten verzorgt heeft een verslag gepubliceerd over de laatste 35 jaar. Lees het hier: https://vwgalphen.nl/huiszwaluwen-telling-2026/
Birdrace Alphen 2026
verslag: Auke Lever
Op zondag 10 mei verzamelden 10 enthousiaste vogelaars zich bij het Zaans Rietveld. Dit was als een strategische startplek gekozen voor de Birdrace. Hiervandaan kwamen de vogelrijke gebieden binnen de gemeente Alphen aan den Rijn binnen fietsbereik. Want fietsen dat zouden we die ochtend!
Het doel van de Birdrace was om met de groep van 10 zoveel mogelijk vogelsoorten te vinden in de gemeente. Een vogelsoort mocht op de lijst als minstens 3 vogelaars de soort hadden gezien of gehoord. We begonnen om 7.00 uur dus in het Zaans Rietveld en uiterlijk om 12.30 uur moesten we bij de finish zijn, het bezoekerscentrum Veenweiden.
De groep besloot eerst een rondje Zaans Rietveld te maken, om direct allerlei algemene soorten te vinden en natuurlijk ook de plas af te speuren. In de eerste minuten was het bijna niet bij te houden met natuurlijk tjiftjaf, winterkoning, fitis, meerkoet, zwarte kraai. De veelvoorkomende soorten werden direct binnengehaald. Maar ook de koekoek en cetti’s zanger kwamen op de lijst, soorten die je op zo’n dag toch maar moet tegenkomen. De snor was de beste soort van het eerste kwartier want die komt op andere plekken in de gemeente nauwelijks voor.
In het eerste half uur liep de teller zo snel op dat je je afvroeg hoe dat door zou gaan. Maar de doorgewinterde birdracers weten: het gaat niet alleen om de algemene soorten, die komen meestal toch wel op de lijst, het gaat er ook om welke meer bijzondere soorten kunnen worden toegevoegd. Want daarmee kan de score worden verhoogd.
Een overvliegende lepelaar! Kijk, dat was een mooie bonus. Op de plas zagen we de gebruikelijke soorten zoals kluut, visdief en oeverloper. Weer bij de fietsen aangekomen bleek de teller na een klein uurtje Zaans Rietveld al te staan op 57 soorten!
Maar nu begon het puzzelen, waar hebben we de meeste kans op veel soorten? We besloten via een aantal tussenstops naar het Bentwoud te fietsen, omdat we daar soorten hoopten te vinden die elders in de gemeente niet voorkomen. De polder naast het Bedelaarsbos bleek een mooie plek om af te speuren want daar zagen we tureluur, regenwulp, groenpootruiter, grutto en purperreiger. Vervolgens fietsten we flink door richting het Bentwoud. Ondanks het tempo werden vanaf de fiets nog braamsluiper, gele kwikstaart, putter en kneu aan de lijst toegevoegd.
Het Bentwoud doorkruisten we via verschillende routes. Hèhè, eindelijk buizerd en grote bonte specht op de lijst, die zul je toch maar missen op zo’n dag. Hoog boven het veld zong een veldleeuwerik zijn eindeloze lied, een soort die bijna is verdwenen in Alphen. Ook de spotvogel, nachtegaal en oeverzwaluw waren mooie extra soorten op de lijst in het Bentwoud. De zo gehoopte roerdomp werd niet gescoord, 1 enkele hoemp gehoord door 1 deelnemer was niet genoeg om hem mee te tellen.
Voor de fietsroute terug richting Alphen was in de weken voorafgaand aan de Birdrace uitstekend speurwerk verricht. Dit betaalde zich uit in een prachtige zwarte roodstaart en een minstens net zo fraaie blauwborst. Hierna werd het echt sprokkelen van extra soorten. Welke hadden we nou nog niet en hoe konden we het beste fietsen? En minstens net zo belangrijk: hoe komen we op tijd bij de finish?
We besloten via de Galgweg en het Spookverlaat richting Alphen te fietsen. En dat leverde direct de klapper van de dag op. In de verte werd door een deel van de groep een zeearend gezien! Jammer genoeg zag niet iedereen hem, maar wel voldoende mensen om hem op de lijst te zetten.
Op het Weteringpad vonden we nog niet de nog ontbrekende staartmees, maar gelukkig vonden we die wel in Zegersloot aan De Bijlen. Vlakbij de Zegerplas lachte de groene specht ons tegemoet. Bij de afsluitende wandeling bij de Kromme Aar bleek de kwak onvindbaar maar dat werd goedgemaakt door de dodaars die we daar konden zien en horen. De laatste soort die we op de valreep konden bijschrijven was de ooievaar, ook echt een soort van ons werkgebied.
Bij aankomst in het bezoekerscentrum konden we de balans opmaken. De totaalscore was maar liefst 90 soorten! Een geweldig resultaat voor een ochtend vogelen in onze gemeente.
Daar konden we tijdens een heerlijke lunch nog over napraten. En al gauw begon het speculeren over hoe we bij een volgende Birdrace de magische grens van 100 soorten zouden kunnen halen. Wie weet lukt dat volgend jaar. Met de behaalde 90 soorten en een mooie fietstocht door Alphen aan den Rijn hebben we met de groep een fijne ochtend beleefd.
Excursie nachtzwaluwen – 26-06-2026
Verslag Ron Hassing
Op één van de heetste dagen van het jaar verzamelen we om 20:00 bij de parkeerplaats van Golfclub Zegersloot. Ondanks dat het vandaag de warmste 26 juni ooit is (sinds het begin van de metingen in De Bilt in 1901), zijn er toch een zestal vogelaars komen opdagen.
We rijden in 40 minuten naar landgoed Den Treek nabij Leusden. Hier parkeren wij de auto’s bij Pannenkoekenhuis Bergzicht. Dit bleek geen goede keuze, gezien het parkeerterrein voorzien is van automatische hekken die sluiten wanneer wij nog aan de wandel zouden zijn. Een kleine 200 meter verderop vinden we nog een parkeerplaats, zónder omheining.
Het begin van onze wandeling wordt vergezeld door het gierende geluid van gierzwaluwen boven ons hoofd. Een geluid dat eigenlijk niet mag ontbreken op een warme, zwoele zomeravond. Al snel wordt het spannend als we een roepende kruisbek denken te horen. Het geluid verplaatste zich niet, dus de vogel zou ter plaatse moeten zijn. Wanneer we de serie roepjes volgen en steeds dichterbij komen, eindigt de vogel ineens met een duidelijke roep van een vink. Verdraaid! Gefopt dus. Hoewel de vink geen echte imitatievogel is, kunnen ze in hun repertoire wel eens de geluiden van soorten als groenling, grote bonte specht, koolmees en in dit geval kruisbek laten horen. Dit komt echter niet vaak voor.
We lopen verder en horen zwartkop, boompiepers en een groene specht. Ook zien we hier roodborsttapuiten en kneutjes. Wanneer we geconcentreerd staan te luisteren om het eerste geluid van de nachtzwaluwen op te vangen, vliegen er ineens zes raven over. Gaaf!
Klokslag half elf begonnen de nachtzwaluwen te zingen. Eerst ver weg, maar al snel ook dichtbij. We lopen langzaam richting het geluid en zien opeens een vrouwtje opvliegen vanuit de begroeiing naast het pad. Vrouwtjes zijn te herkennen aan het ontbreken van de witte vlekken op staart en vleugels, die bij de mannetjes wel aanwezig zijn. Ze vloog roepend om ons heen, waardoor we haar fantastisch konden bekijken. Het roepen klonk anders dan de algemene contactroep waarmee wij bekend waren. Ons vermoeden was dat dit de alarmroep was. Toen ze na een tweede keer terugkwam, zijn we doorgelopen om verdere verstoring te voorkomen. Mogelijk bevond zich in de buurt een nest waar wij te dicht bij waren gekomen.
Naarmate de zon steeds verder wegzakt en de avond langzaam overgaat in de nacht, zien we steeds meer nachtzwaluwen en horen we vanuit diverse richtingen de kenmerkende zang. Het zijn vooral roepende vrouwtjes die zich laten zien. De mannetjes tellen we voornamelijk op gehoor. We schatten dat er zo’n vijf broedparen in het gebied zitten. In het donker lopen we terug naar de parkeerplaats en zien her en der nog een vleermuis vliegen. Als wij onze autodeuren dichtslaan en huiswaarts keren, gaat op de achtergrond het heerlijke geratel van de nachtzwaluwen zachtjes door.
Als wij de parkeerplaats van Golfclub Zegersloot oprijden, horen we vanuit de auto een ransuil roepen. We stappen uit en pikken iets verder weg nog twee roepende ransuilen op. Het zijn jonge uilen die vrijwel constant hun bedelroep laten horen. Hierdoor hadden we al snel één exemplaar met de warmtebeeldkijker gevonden. Een heerlijke afsluiter van een geslaagde excursie!