Vogels langs de Zuid-Hollandse kust  –  30 september 2018

In de maanden september en oktober is de vogeltrek in volle gang en op zondag 30 september gingen we met een groep van 11 personen naar een telpost langs de Zuid-Hollandse kust.  Verspreid over het land zijn diverse plekken waar vooral in het voor- en najaar fanatiek de vogeltrek gevolgd wordt. Het is een hele andere manier van vogels kijken dan wij meestal doen, maar wel een hele interessante. Je ziet de vogels langsvliegend natuurlijk nooit zo mooi met alle details, maar de aantallen kunnen wel heel indrukwekkend zijn.  Dit samen met de gedachte dat sommige kleine vogels duizenden kilometers afleggen is toch wel heel speciaal.

Zonsopkomst De Vulkaan - Martijn de Jong
Zonsopkomst De Vulkaan – Martijn de Jong

Het weer is altijd van grote invloed op de trek en dagelijks is er dan ook veel variatie. Bij slechte omstandigheden is er totaal geen trek, op normale dagen zijn het enkele duizenden tot tienduizenden vogels en op echte topdagen zijn er telposten waar zomaar een paar honderdduizend vogels geteld worden.

Tot  eind september toe verliep de najaarstrek nog vrij rustig, de laatste weken werden de aantallen wat hoger en op zaterdag 29 september was er behoorlijk goede vogeltrek.

Rond 07.45 uur kwamen we aan bij telpost De Vulkaan in het Westduinpark in Den Haag. Dit is een van de betere telposten van het land, vooral dankzij de gunstige ligging op een 31 meter hoog duin. Vanaf de telpost heb je een geweldig uitzicht over het omliggende duingebied en de zuidkant van de stad. Aan de zeekant heb je een goed uitzicht over de zee tussen Kijkduin en Scheveningen.  Een goede plek dus om zowel trek van landvogels als zeevogels te zien.

De trek op deze dag was redelijk, maar minder goed dan de dag ervoor. Veel vogels vlogen wat verder weg, al kwamen er soms ook vogels vlak langs ons vliegen. De meeste vogels die langskwamen waren graspiepers en vinken. Deze kwamen soms in mooie groepjes van vele tientallen tegelijk langs.  Ook de eerste spreeuwengroepen trokken langs, maar nog niet in enorme groepen zoals vaak wat later in het seizoen.

Opvallend dit najaar zijn de sijzen die grotere aantallen laten zien dan normaal.  Ook vandaag trekken er weer regelmatig sijsjes over en het mooie is dat deze vaak wat dichterbij vliegen en al van afstand goed te horen zijn door hun kenmerkende roep.

Diverse grote gele kwikstaarten passeren de telpost en ook af een toe een groepje kneutjes en wat zanglijsters. Verder de eerste koperwieken en tussen de vinken enkele kepen.  Qua leeuweriken hoorden/zagen we een enkele boomleeuwerik en veldleeuwerik.

Een paar grote bonte spechten lieten zich mooi zien en een jagende sperwer kwam een paar keer dichtbij langs.

De ervaren tellers van de telpost zijn erg goed in het oppikken van afwijkende geluidjes en zij merkten wat leuke soorten op die wij helaas hebben gemist.  Totaal zijn er tijdens onze aanwezigheid door de lokale ervaren tellers ca. 12.000 vogels geteld.

boomkikker - Auke Lever
boomkikker – Auke Lever

Ook over zee werd gekeken en dit leverde o.a. grote jager, grote stern, pontische meeuw, middelste zaagbek, zwarte zee-eend en roodkeelduiker op.

Na een paar uur de telpost verlaten en doorgegaan naar de Ganzenhoek bij Meijendel. Een mooi gebied voor een heerlijke wandeling, maar de vogels waren vooral aan het begin erg stil.  Dit wordt gelukkig goed gemaakt door de aanwezigheid van meerdere boomkikkers die zich geweldig laten bekijken.

In het duingebied laat een buizerd zich goed horen en zien en ook de diverse plantjes , zoals de parnassia, krijgen aandacht.

We horen diverse goudhaantjes en spechten en op de plasjes zien we wat dodaarsjes en een wintertaling. In een stuk naaldbos hebben we wat meer geluk. Allereerst twee zwarte mezen die helaas net wegvliegen, daarna meerdere goudhaantjes en ook de vuurgoudhaan.  Een groepje staartmezen is lekker actief en we horen ook een ander geluid ertussen, even checken en ja, het is de glanskop. Lastig te zien, maar een aantal mensen toch nog gelukt. Daarna weer een afwijkend roepje en dat was de vogel waar we op hoopten: de kuifmees. Met wat geduld hebben we daarna minutenlang van twee prachtige kuifmeesjes kunnen genieten.  Een mooie afsluiter!

kuifmees – Auke Lever

Vogels in IJsselmonde en de Alblasserwaard 22 April 2018

Op een zomerse zondag in april vertrokken we met 8 personen richting Ridderkerk en Hendrik-Ido-Ambacht. De laatste jaren zijn hier een aantal nieuwe natuurgebieden gerealiseerd die we weleens met onze vogelwerkgroep wilden bezoeken.

Blauwborts (Martijn)

Door afsluitingen van enkele afritten en N-wegen liepen we wat vertraging op, dus ietsje later dan gepland stonden we bij de Crezéepolder. De plek was verrassend omdat de kaartjes nog aangaven dat het vooral polderlandschap was, ze hebben het echter grotendeels afgegraven en  vol laten lopen met water.

De eerste vogels die zich lieten zien en horen waren diverse paartjes kleine plevier. Deze pionierssoort broedt hier op de kalere stukken grond. Ook een enkele bontbekplevier was aanwezig.

Gelekwikstaart (Martijn)

Al snel vloog er wat klein spul op en de kleur maakte het niet moeilijk om de soort te determineren. Ze waren namelijk felgeel, dus dit moesten gele kwikstaarten zijn. Met wat geduld kregen we deze prachtige beestjes enkele malen schitterend in beeld.

Op het water was het  vrij stil, waarschijnlijk had dit te maken met het getij, want de waterstand kan hier tussen hoog en laag water toch nog flink verschillen gaven de borden aan. Om de hoek van de dijk zaten enkele honderden sierlijke kluten, wat kieviten en tureluurs. Opeens was er paniek onder de kluten en waarschijnlijk kwam dit omdat op flinke hoogte een roofvogel overvloog. Helaas zagen we deze net te laat en konden we deze alleen nog op afstand en met tegenlicht zien. Even later de volgende roofvogel, een bruine kiekendief.

Door richting Hendrik-Ido-Ambacht, polder Sandelingen. In het oostelijke deel vind je enkele mooie rietveldjes waar we diverse rietvogels konden waarnemen. Volop aanwezig was de rietgors, waarbij de mannetjes vaak op een wat hoger punt hun lied lieten horen. Ook de rietzangers waren druk aan het krassen en imiteren vanuit het riet. De explosieve zang van de cetti’s zanger hoorden we ook al meteen bij aankomst en dit bleef de gehele tijd zo. De cetti’s zanger horen is geen probleem, zien meestal echter wel. Na een tijdje wachten zagen we hem enkele malen laag in een struik zitten.

Een van de meest geliefde rietvogels is de fraai gekleurde blauwborst. Deze konden we eerst niet vinden maar zat tijdens het kijken naar een grasmus opeens boven in dezelfde boom. Helaas met tegenlicht, maar toen iedereen wilde kijken vloog hij naar de andere kant tussen het riet. Hier kon je hem tussen de stengels door nog redelijk zien en liet hij af en toe zijn zang horen.

Kneu (Martijn)

Omdat het in deze periode echt de tijd is van de terugkomst van de zomervogels, konden we regelmatig een nieuwe jaarsoort noteren zoals o.a. de diverse zwaluwen. We zagen de boerenzwaluw, huiszwaluw en ook de grotere sikkelvormige gierzwaluw.  Qua roofvogels zagen we hier de buizerd, torenvalk en de havik.

Ook een mooie bruinig gekleurde purperreiger kwam over ons heen vliegen en in het riet zagen we enkele malen een fraai paapje.

De westkant van polder Sandelingen is een groot open gebied, dat nog volop in ontwikkeling is. Het open gebied vonden wij wat tegenvallen met allemaal percelen met kleine boompjes en wilde lage begroeiing. In een plasje vonden we de zomertaling, een mooi getekende eend, waar het helaas niet zo goed mee gaat. De aantallen blijven jaarlijks omlaag gaan. Ook hier in het gebied weer enkele gele kwikstaarten en een groepje putters.

Verderop in het gebied stonden wat oudere bomen, fruitbomen en veel bramenstruiken. Hier waren de vogels een stuk actiever en zagen we meerdere grasmussen, kneutjes, heggenmus, fitis, tjiftjaf en zwartkop. In de verte was een roepende koekoek te horen, een geluid dat helaas ook steeds minder te horen is in Nederland.

De tijd tikte alweer flink door en we wilden nog richting de Alblasserwaard. Allereerst richting Kinderdijk, waar we een mooi uitzicht hadden over de molens. Omdat de wandeling naar de vogelhut toch nog een flink eind lopen was, besloten we dit niet te doen omdat er anders te weinig tijd zou zijn voor de laatste stop. Vanaf de dijk een tijdje over het gebied gekeken. De visdiefjes zagen we wel, maar de zwarte stern liet zich niet zien. Vanuit het riet klonk ook hier weer de cetti’s zanger.

De laatste stop was gepland nabij Bleskensgraaf waar in de polder nog een groep brandganzen zou zitten met daartussen twee roodhalsganzen. De groep ganzen was enorm met vele duizenden brandganzen, iets wat je in april niet meer verwacht. Het was dus flink zoeken, maar na een tijdje werd eerst 1 en later ook de 2e roodhalsgans ontdekt. Echt een prachtige soort, maar toch wel erg apart om deze met een temperatuur van 25 graden te zien. Het zijn vooral wintergasten die we normaal zoeken als we in de winter met handschoenen en mutsen op pad gaan.  Een mooie afsluiter van een heerlijke warme vogeldag.

Paapje (Martijn)
  1. Aalscholver
  2. Fuut
  3. Blauwe reiger
  4. Purperreiger
  5. Ooievaar
  6. Knobbelzwaan
  7. Grauwe gans
  8. Grote Canadese gans
  9. Brandgans
  10. Roodhalsgans
  11. Nijlgans
  12. Bergeend
  13. Wilde eend
  14. Krakeend
  15. Zomertaling
  16. Wintertaling
  17. Slobeend
  18. Tafeleend
  19. Kuifeend
  20. Bruine kiekendief
  21. Torenvalk
  22. Buizerd
  23. Havik
  24. Fazant
  25. Waterhoen
  26. Meerkoet
  27. Scholekster
  28. Kluut
  29. Kleine plevier
  30. Bontbekplevier
  31. Kievit
  32. Tureluur
  33. Grutto
  34. Kokmeeuw
  35. Stormmeeuw
  36. Zilvermeeuw
  37. Kleine mantelmeeuw
  38. Visdief
  39. Houtduif
  40. Turkse tortel
  41. Koekoek
  42. Gierzwaluw
  43. Huiszwaluw
  44. Boerenzwaluw
  45. Grote bonte specht
  46. Groene specht
  47. Halsbandparkiet
  48. Veldleeuwerik
  49. Graspieper
  50. Witte kwikstaart
  51. Gele kwikstaart
  52. Spreeuw
  53. Ekster
  54. Gaai
  55. Zwarte kraai
  56. Kauw
  57. Winterkoning
  58. Heggenmus
  59. Blauwborst
  60. Rietzanger
  61. Cetti’s zanger
  62. Fitis
  63. Tjiftjaf
  64. Zwartkop
  65. Grasmus
  66. Paapje
  67. Roodborst
  68. Merel
  69. Zanglijster
  70. Pimpelmees
  71. Koolmees
  72. Huismus
  73. Vink
  74. Groenling
  75. Putter
  76. Kneu
  77. Rietgors