Operatie Boomvalk

13 – 19 augustus 2026

Op donderdag 13 augustus komt er bij Werkgroep Roofvogels Rijnland (WRR) een melding binnen dat er een jonge boomvalk is gevonden in Alphen aan den Rijn. Twee voorbijgangers zagen de vogel ’s ochtends toevallig op de grond zitten onder een bomenrij van populieren aan de Oostgouweweg, nog niet wetende met welke vogelsoort ze van doen hebben. Gelukkig bellen ze direct de dierenambulance en de jonge vogel wordt naar de dierenopvang gebracht. De vogel blijkt in goede gezondheid te zijn. Omdat de jonge vogel echter nog niet kan vliegen, is het vermoeden dat hij (of zij) op de één of andere manier uit het nest, dicht in de buurt, op de grond terecht is gekomen.

Terwijl de vogel liefdevol wordt verzorgd, wordt overlegd hoe we ‘m het beste kunnen helpen. De beste optie is om de vogel zo snel mogelijk weer terug in het nest te plaatsen… maar dan moet het nest natuurlijk wel eerst gevonden worden. We besluiten de volgende oproep te plaatsen in de WhatsApp-groep van VWG Alphen.

Whatsapp bericht boomvalk 1

We krijgen al snel reacties over boomvalknesten in Alphen maar helaas niet in de buurt van waar de vogel gevonden is. We besluiten om vroeg in de avond zelf een poging te wagen om het nest te vinden, ondanks dat de populieren vol in het blad zitten en het nest dus moeilijk te vinden zal zijn. Een paar uur met meerdere mensen zoeken levert helaas geen nest op. Ook horen we geen andere jonge Boomvalken. Wel zien we een adulte Boomvalk in de buurt vliegen. Omdat we nog steeds aannemen dat het nest in de buurt moet zijn besluiten we om de volgende dag een zelf samengestelde nestmand in een boom op de vindplek te hangen.

Peter de Maagt van WRR zorgt voor een geschikte nestmand en een ervaren klimmer. Als de klimmer rond 17 uur arriveert, zijn de jonge boomvalk en zijn splinternieuwe nestmand al aanwezig. Daarnaast ook degenen die de boomvalk hadden gevonden en de verzorgster van de dierenopvang. De klimmer bestijgt geroutineerd de boom en bevestigt de nestmand stevig en onopvallend op een meter of 15 hoogte, rekening houdend met een geschikte aanvliegroute voor de ouders. Daarna wordt de jonge boomvalk voorzichtig in een stevige zak omhoog gehesen om in zijn nieuwe, tijdelijke, gastverblijf plaats te nemen.

Alles lijkt voorspoedig te verlopen en op 30 augustus breng ik iedereen via onderstaand bericht in de WhatsApp-groep van VWG Alphen op de hoogte van het goede nieuws.

Whatsapp bericht boomvalk 2
Whatsapp bericht boomvalk 3

Met dank aan iedereen die heeft meegeholpen om deze jonge Boomvalk een tweede kans te geven op een hopelijk mooi en lang leven, daar waar hij thuishoort, in de vrije natuur.

Marcel Wulterkens

Ter aanvulling nog een aantal foto’s van de dagen ervoor.

Excursie Hollands Kroon – 13-09-2026

verslag: Ingmar Westerman

Een onder water gezet stuk boerenland. Een alsmaar langer wordende rij auto’s in de berm. En de bestuurders en meerijders met al hun optiek opgesteld naast een grote schuur. Een typisch Noord-Hollands najaarstafereel. En een voor de hand liggende eerste stop van onze excursie.

De dag ervoor zat op een naastgelegen veld in de Anna Paulownapolder namelijk een niet alledaagse verzameling steltlopers waaronder een blonde ruiter, twee gestreepte strandlopers en twee grauwe franjepoten. Daarnaast heel wat kemphanen en -hennen, bontbekplevieren, kleine strandlopers, en ook krombekstrandlopers, steenlopers en bonte strandlopers. Dan hebben we groenpootruiter, zwarte ruiter en bosruiter niet eens genoemd. Gelukkig zaten al deze steltlopersoorten er allemaal nog, zij het een veld verderop. Behalve dan de grauwe franjepoot, maar die soort zouden we aan het eind van de dag op een andere plek zien.

Het vergde nog het nodige zoeken en aanwijzen voordat iedereen de vogels goed in beeld kreeg. ‘Voor die hooibaal met blauw plastic’, ‘rechts van de rode tractor’, ‘badderend bij twee bontbekplevieren’. En dan vloog ineens alles weer op. Dat soort werk. En wat kunnen sommige (jonge) kemphennen van veraf toch op een blonde ruiter lijken.

Door naar Balgzand, vlakbij de Van Ewijcksluis, met voor enkelen een uitstap naar de Balgzandpolder. Daar stonden wel meer dan duizend lepelaars. Ter hoogte van de sluis viel het enorme aantal bergeenden op. We zagen maar liefst drie visarenden, een slechtvalk en een boomvalk. En het aantal soorten steltloper werd verder uitgebreid met kluut, kanoet, grutto en zilverplevier. We boften dat een van de visarenden vlak voor ons even op een staak landde.

Na een klein stukje rijden zagen we een groep van bijna tweeduizend wulpen, waaronder een zeer licht exemplaar, en verscholen tussen de wulpen de nodige rosse grutto’s in zomerkleed en goudplevieren. Een prachtig gezicht. Tussen de brandganzen liep een roodhalsgans. Weer een paar minuten rijden verder vonden we al snel de jonge roodpootvalk waarop we hoopten. Deze vogel liet zich heel fraai bekijken en van dichtbij fotograferen. Het ging allemaal wel heel voorspoedig.

Volgende halte Den Oever. Met gelegenheid om te lunchen, of gewoon stug door te vogelen. We troffen elkaar weer aan de Waddenkant, uitkijkend over het Schor en de Bak. Tussen de vele scholeksters zagen we een albino exemplaar, een vreemde aanblik. Verder volop stelten, en een jagende slechtvalk, voor de meesten van ons de derde van de dag. Ook de ijsvogels vielen op, vliegend en zittend op de dijk zagen we er maar liefst drie.

Een najaarsexcursie naar Noord-Holland kan eigenlijk niet zonder grauwe franjepoot. Hoewel we die soort onlangs dichtbij huis mooi hebben kunnen zien, in De Wilck, besloten we onze laatste stop op deze soort af te stemmen. We konden vandaag in deze provincie maar liefst uit vijf plekken kiezen (Texel niet meegerekend). We kozen voor de dichtstbijzijnde vogel.

En zo kwamen we uit, hoe kon het anders, bij een paar onder water staande (bollen)velden. Deze berm was echter dichtbegroeid waardoor het niet makkelijk kijken was. We vonden een plek vlakbij een boerenschuur waar we allemaal een vrij uitzicht hadden. Behalve de driftig zwemmende grauwe franjepoot, zagen we verder tureluurs, kemphanen, verschillende ruiters, witgatten en oeverlopers. Een opvallend lichtgekleurd mannetje bruine kiekendief speurde langs de randen van de natte velden. Tussen de jonge witte en gele kwikstaarten dook een knalgeel mannetje Engelse kwikstaart op. Deze mooie vogeldag eindigde zoals die begon.